چاپ

بولتن ویژه: آینده تعاملات بین‌المللی در سال ۲۰۱۴

متن حاضر محوریابی پژوهشی است مفصل با عنوان «پرونده راهبردی: جمع‌بندی راهبردی 2013»  که در تاریخ فوریه 2014 توسط مؤسسه تحقیقات راهبردی مدرسه نظامی فرانسه منتشر شده است. در این پژوهش مؤسسه مذکور با بررسی بحران‌های بین‌الملل، با رویکردی جامعه‌شناسانه کوشیده است آینده فضای روابط بین‌الملل و تعاملات کشورها را در سال 2014 پیش‌بینی کند.

بولتن ویژه: گام‌هایی برای بهبود عملکرد اندیشکده‌ها

متن حاضر تلخیصی است از کتاب «اندیشکده‌ها چه باید انجام دهند؟؛ راهنمایی راهبردی برای رسیدن به تأثیرگذاری سیاسی» به قلم اندرو سیلی که در آن نویسنده تلاش کرده تا نحوه دستیابی به تاثیرگذاری سیاسی از سوی اندیشکده‌ها را بر اساس تحقیقات انجام شده بر روی موسسات موفق در این زمینه بیان نماید. نویسنده برای این کار در مقدمه کتاب به ایده‌هایی که اهمیت دارند و اندیشکده‌ها باید بر روی آنها تمرکز نمایند می‌پردازد

بولتن ویژه: نگاهی به رقابت‌های قدرت‌های بزرگ در آفریقا

مؤسسه بین‌المللی تحقیقات راهبردی یوساک (USAK) در ترکیه، در ماه آوریل سال 2013 گزارشی پژوهشی درخصوص بحران در کشور مالی و بررسی نقش قدرت‌های بزرگ در آن تهیه نموده است. محور اصلی بحث نویسندگان در این گزارش این است که علاوه بر الگوهای شکننده حکومتی ، قدرت مرکزی ضعیف، شکاف قومی و گسترش تروریسم در کشور مالی، بحران حاضر در آن بازتابی از رقابت بین‌الملل بر سر قاره آفریقاست.

 
بولتن حاضر خلاصه تفصیلی نقد رابرت پیپ است که در سال 1997 در نشریه «امنیت بین‌المللی» منتشر شد. نویسنده در این متن به این سؤال پاسخ می‌دهد که آیا واقعاً تحریم‌های اقتصادی ابزاری برای رسیدن به اهداف سیاست بین‌المللی اند؛ و اگر چنین است، در چه شرایطی؟ وی در پاسخ به این پرسش‌ها، ضمن بررسی تعریف تحریم‌های اقتصادی و تمایز این تعریف با واژگان جنگ‌های تجاری  و نبرد اقتصادی ، پژوهش اچ‌اس‌ای را نقد می‌کند.
 
نوشتار پیشِ رو گزارشی از نحوه تکامل اندیشکده‌های سیاست خارجی چین در دهه گذشته ارائه می‌دهد. به‌خصوص تلاش شده نحوه تأکید مؤسسات بر روی سه نقش مذکور تبیین و توضیحاتی درباره ویژگی‌های خاص هریک از آنها داده شود. به باور نویسنده، اندیشکده‌های سیاست خارجی چین را می‌توان براساس فعالیت‌هایشان و وابستگی‌های اجرایی‌ای‌ که دارند به چند دسته مشخص تقسیم کرد.
 
از مارس 2011 ترکیه سیاست خود را درقبال سوریه در چهار مرحله تشدید کرده است؛ تلاش برای قانع کردن اسد برای انجام اصلاحات؛ قطع روابط دیپلماتیک؛ حمایت از راه‌حل‌های سیاسی منطقه‌ای و بین‌المللی برای بحران سوریه؛ و حمایت از اپوزیسیون سیاسی و اپوزیسیون مسلح سوریه و کمک‌رسانی به آنها. نوشتار پیش‌رو به بررسی هر یک از این مراحل پرداخته و آینده سیاست مذکور را گمانه‌زنی کرده است.

بولتن ویژه: نگاهی به پژوهش «بهای انسانی حمله نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای ایران»

محور اصلی گزارش تحقیقی مؤسسه مطالعات سیاسی هینکلی در دانشگاه یوتا ارزیابی تلفات انسانی و آسیب‌های زیست‌محیطی ناشی از حمله به چهار سایت هسته‌ای ج.ا.ایران است. اگرچه به‌نظر می‌رسد ارزیابی‌های انجام‌گرفته توسط تهیه‌کنندگان گزارش در مورد تلفات انسانی، صدمات زیست‌محیطی و اقتصادی می‌تواند تا حدودی صحیح و نزدیک به واقعیات باشد، اما نمی‌توان توانایی‌های ایران برای مدیریت و مقابله با این پیامدها را نادیده گرفت و داده‌های مربوط به آن، که در این گزارش بدان اشاره شده را با اطمینان پذیرفت.

بولتن ویژه: سیاست خارجی و خودانگاره؛ بنیان اجتماعی تغییر استراتژی در ترکیه

جایگزین کردن نخبگان سیاسی و ادغام گروه‌های اصلی محافظه‌کار در نخبگان اقتصادی و دانشگاهی به نوعی بهنجاری جدید در درک مردم ترکیه از کشورشان و رویکرد آن در قبال سیاست خارجی انجامیده است. امروز نه‌تنها از دید حکومت و وزیر خارجه آن، احمد داود اوغلو، ترکیه یک مرکز بالقوه سیاسی و اقتصادی منطقه‌ای است بلکه اکثر شهروندان ترک نیز چنین دیدگاهی درباره کشور خود دارند. این درک تأثیر پایدارتری بر روی دیدگاه ترکیه در قبال اتحادیه اروپا خواهد داشت تا روابط آن با ایالات متحده آمریکا.

بولتن ویژه: اسلام‌هراسی در اروپا«مطالعه موردی پنج کشور هدف»

متن حاضر پژوهشی است که در آوریل سال 2012 توسط سازمان عفو بین‌الملل درخصوص تبعیض علیه مسلمانان ساکن در اروپا و بررسی ابعاد مختلف اسلام‌هراسی در این قاره به انجام رسیده است. این گزارش حاصل نظرسنجی صورت‌گرفته از چندین کشور اروپایی است و نمونه‌هایی که از تبعیض و محدودیت‌های غیرقانونی علیه آزادی بیان و مذهب در این گزارش آمده، براساس تحقیقات میدانی سازمان عفو بین‌الملل از پنج کشور اروپایی یعنی اسپانیا، بلژیک، فرانسه، سوئیس، و هلند است.

آینده محتمل برای روسیه: انتخابات ریاست‌جمهوری و فراتر از آن

متن حاضر به بررسی آینده کوتاه مدت روسیه با تمرکز بر نتایج بالقوه انتخابات ریاست‌جمهوری مارس 2012 پرداخته است. در همین راستا نویسندگان برای گمانه‌زنی درباره سناریوهای محتمل درباره آینده روسیه در ابتدا به بررسی و تعیین عوامل بالقوه تأثیرگذار در حوزه سیاست داخلی، حوزه امنیتی و دفاعی و حوزه سیاست خارجی فدراسیون روسیه پرداخته و سپس عواملی که می‌توانند منجر به تغییر بازی و ایجاد ابهام در سیاست‌های داخلی و خارجی روسیه گشته و تغییرات مهمی در تحولات روسیه در دوازده ماه پیش روی ایجاد نماید را تحلیل و بررسی کرده اند.
 
فرمان 7 ژانویه 1959 که برای اولین بار به سازمان کل دفاع می‌پرداخت، اولین تعریف ملی از دفاع به‌عنوان ابزاری برای اطمینان بخشیدن در همه زمان‌ها تحت هر شرایطی و برضد هر شکلی از تهاجم، امنیت و تمامیت ارضی را به اندازه زندگی مردم مورد تصریح قرار داد. در نتیجه، تا سال 1959، تعریف فرانسه از دفاع شامل جنبه‌ای از ثبات و یکنواختی در عمل (دفاع از سرزمین در هر زمانی، چه در جنگ و چه در صلح) و جنبه‌ای از اقدام جهانی (که به عبارت دیگر، همه ابعاد نظامی و غیرنظامی حفاظت از ملت در مقابل تهاجم را دربر می‌گیرد) می‌شد. فرمان 7 ژانویه تا حد زیادی تحت تأثیر بافت سیاسی آن زمان قرار داشت که همزمان با بازگشت ژنرال دوگل  به قدرت در سال 1958 بود.

بولتن ویژه چالشهای امنیتی پاکستان (براساس گزارش امنیتی سال 2010 این کشور)

متن حاضر چکیده و بررسی مهمترین محورهای گزارش امنیتی سالیانه مؤسسه مطالعات صلح پاکستان (PIPS) میباشد که دادههایی کامل از وقایع خشونتآمیز در این کشور ارائه داده و به تحلیل وضعیت امنیتی پاکستان، تغییرات در اهداف و تاکتیکهای ستیزهجویان، استراتژیهای دولتی و ماهیت واکنش دولت به چالشهای امنیتی در سال 2010 پرداخته است. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان از آنجا که هیچ پایگاه رسمی ارائه اطلاعات و دادهها در حوزه امنیت داخلی در پاکستان وجود ندارد، گزارشات امنیتی این مؤسسه تنها منبع اصلی در حوزه امنیت داخلی در پاکستان محسوب میگردد.

نظم جهانی در سال ۲۰۵۰

قبل از بحران بزرگ اقتصادی، موازنه قدرت اقتصادی در جهان به‌تدریج درحال تغییر به سمت کشورهای جنوب و شرق بود. درحال‌حاضر، علی‌رغم اینکه کشورهای صنعتی به آرامی رشد قبل از بحران خود را به‌دست آورده‌اند، اما کشورهای درحال توسعه با سرعت بیشتری درحال خروج از رکود هستند.

اهمیت راهبردی نفت عراق از دیدگاه آمریکا

آمریکا کاملاً واقف است که در عرصه بینالمللی، بهویژه ازلحاظ اقتصادی تنها نیست و دولتهای زیادی برای رسیدن و کسب برتری تلاش میکنند. واشنگتن ناچار است تلاشهای دیگران را برای رسیدن به این سطح به شکست بکشاند یا آنها را کنترل کند و نفت عراق و خلیج فارس ابزار تحقق این هدف است. سیطره آمریکا بر این نفت امکانات وسیعتری را برای این کشور درجهت محدودسازی مقادیر تولیدی، میزان واردات و بهای نفت فراهم میکند که پیشرفت و رشد اقتصادی دیگر کشورها را به شکلی غیرمستقیم در کنترل آمریکا قرار میدهد. سلطه بر عراق، بهمثابه دستیابی به کلید بخش مهمی از ذخایر نفتی جهان است.

بررسی بحران مالی اروپا

اگرچه اتحادیه اروپا با هدف افزایش همکاری‌ها و اتحاد میان کشورهای اروپایی شکل گرفت، اما درحال‌حاضر بحران مالی و وضعیت وخیم برخی کشورهای عضو، اهداف اصلی تشکیل این اتحادیه را مورد تهدید قرار داده است. گزارش حاضر تلاشی برای بررسی ریشه‌های بحران مالی در اتحادیه اروپا با نگاهی ویژه به بحران مالی در یونان بوده و ضمن بررسی راهکارهای این نهاد برای مقابله با بحران مذکور دلایل عدم موفقیت آن را تحلیل می‌نماید

حضور اسرائیل در کشورهای آسیای میانه و بازتاب‌های آن در روابط این کشورها با کشورهای عربی

این پژوهش تلاش می‌کند تا به پرسش‌هایی نظیر: دلایل حضور اسرائیل در کشورهای آسیای میانه، عواملی تأثیرگذار بر حضور اسرائیل در منطقه و چگونگی آینده حضور آن در آسیای میانه، پاسخ دهد. نویسنده پژوهش براین‌باور است که حضور رژیم صهیونیستی در منطقه مذکور، پیامدهای سیاسی و اقتصادی درپی داشته و بر روی روابط میان کشورهای عربی و کشورهای آسیای میانه تأثیر منفی گذاشته است.

آمریکا و شبکه‌سازی از عناصر میانه‌رو: تجربه جنگ سرد

این تحقیق تأکید دارد که بخشی از مسلمانان ـ که آنان را اسلام‌گرایان تندرو (مخالف آمریکا) می‌خوانند ـ توانسته‌اند در جهان اسلام و در آمریکای شمالی و اروپا شبکه قدرتمندی از مسلمانان را ایجاد نمایند. درحالی‌که اسلام‌گرایان لیبرال (موافق آمریکا) نتوانسته‌اند چنین موفقیتی برسند بنابراین لازم است چنین شبکه‌ای که تحقیقاً هدف اصلی آن منافع آمریکا خواهد بود با حمایت این کشور ایجاد شود. این پژوهش راهکار آن را نیز کاتالیزور خارجی می‌داند و تأکید دارد آمریکا باید به مانند تجربه خود در بلوک شرق به تشکیل چنین شبکه‌ای همت گمارد.

پس از ملک‌ عبدالله؛ جانشینی در عربستان سعودی

در سال‌های آتی به احتمال زیاد پادشاهی عربستان سعودی با تغییرات چشمگیری در رهبری خود مواجه خواهد شد. ملک عبدالله، پادشاه این کشور، ۸۶ سال دارد و عمر طولانی او باعث شده که تعیین پادشاه بعدی عربستان به مسئله‌ای حاد تبدیل شود. محتمل‌ترین جانشین ملک عبدالله یکی از برادران ناتنی او یعنی شاهزاده سلطان ۸۵ ساله یا شاهزاده نایف ۷۶ ساله خواهد بود که هر دوی آنها بیمار هستند. درحال‌حاضر جانشینی از برادر به برادر در میان پسران ملک عبدالعزیز، بنیان‌گذار عربستان، جریان دارد، ولی این نسل همگی سالمند و بسیاری از آنها که در قید حیات هستند، فاقد صلاحیت یا تجربه لازم برای کشورداری می‌باشند.

درآمدی بر امنیت طبیعی

انسان صنعتی با ازدیاد جمعیت، غارت منابع زمین، و مکانیکی کردن بسیاری از روندهای زندگی بلایی بر سر محیط‌زیست طبیعی ـ که زندگی به آن وابسته است ـ می‌آورد که از پیامدهای آن آگاه نیست و حتی نسبت به آن بی‌توجه است. این اتفاق درحالی رخ می‌دهد که به‌زعم کارشناسان در سال‌های آتی فشارهای معین بیشتری از ناحیه جمعیت، منابع، انرژی، آب‌وهوا، اقتصاد و محیط‌زیست بر دولت ـ ملت‌ها وارد خواهد آمد و این فشارها می‌توانند با تغییر فرهنگی، اجتماعی و تکنولوژیکی سریع ترکیب شوند و منابع جدیدی از فقر، خشم و بی‌ثباتی را به‌وجود آورند. بولتن حاضر از این منظر به تعریف «امنیت طبیعی»  پرداخته و حوزه‌های تمرکز آن را تعریف کرده است.

جنگ آمریکا علیه عراق؛ پیروزی نظامی سریع و دلایل آن

ایالات متحده در حمله به عراق توانست طی سه هفته این کشور را اشغال کند و پیروزی قاطع و سریعی به‌دست آورد. این درحالی بود که رژیم صدام حسین همواره از پیروزی کامل در جنگ‌ها و درگیری‌های درازمدت لاف می‌زد و علی‌رغم شکست‌های سنگین گذشته‌اش در جنگ با ایران یا جنگ خلیج فارس ادعای پیروزی داشت و امیدوار بود تا با به درازا کشاندن جنگ با آمریکا و برانگیختن افکار عمومی جهان و حمایت دول دیگر از این معرکه جان سالم به‌در برد. اما نتیجه جنگ کاملاً برعکس رقم خود و رژیم بعث به‌سرعت رو به نابودی رفت و با تمام غرور و ادعایی که داشت نابود شد.

فساد در طبقه سیاسی اسرائیل

امروزه طبقه سیاسی و کادر رهبری رژیم صهیونیستی دچار درجه‌ای از فساد اخلاقی، مالی و سیاسی شده است که انتقاد و هشدار شدید نخبگان و افکار عمومی اسرائیل را برانگیخته و به یکی از عوامل اصلی فروپاشی از درون تبدیل گردیده است. به گفته الیعازر گلدبرگ، بازرس سابق کل اسرائیل و قاضی بازنشسته، خطر فساد سیاسی گسترده در اسرائیل بیشتر از خطر انتفاضه برای آن است.

روسیه و ناتو؛ مدیریت بحران‌ها یا افزایش تنش‌ها؟

به اعتقاد نویسندگان پژوهش حاضر توازن موجود در روابط روسیه و ناتو از بین نرفته است اما موارد منفی آن بیشتر از موارد مثبت به چشم می‌خورد. بسیاری از اختلافات ناتو و روسیه حالتی سمبلیک داشته و در سیاست واقعی وارد نشده است. روسیه در مواجهه با مشکلات در مقابل ناتو قرار نگرفته است و دوطرف به توافقات کلی‌ای رسیده‌اند که می توانند آنها را گسترش دهند.

لطفا برای مشاهده ادامه فهرست بولتن‌های ویژه بر روی "ادامه مطلب" کلیک کنید.
«ادامه مطلب»