فارسی  |  English   ورود  | ثبت نام  پنجشنبه 4 اسفند 1390
 
 
 
چاپ
 
در دوران جنگ سرد رئالیسم سایه خود را بر تمام مباحث استراتژیک این دوران افکند و به‌خصوص نظریه‌های فرهنگ پایه در تشریح و تحلیل رفتارهای استراتژیک به‌شدت در حاشیه قرار گرفت. فروپاشی شوروی و ناتوانی رئالیست‌ها در تحلیل و پیش‌بینی این واقعه براساس آموزه‌های خود، باعث تضعیف این نظریه و جان گرفتن مجدد نظریه‌های فرهنگی گردید. کتاب پیش‌رو، در واقع تلاشی است به منظور آشنا نمودن مخاطبان با مبانی و رویکردهای مختلف در حوزه فرهنگ و امنیت و البته با گرایش فرهنگ استراتژیک. هدف اصلی این کتاب توجه دادن مخاطبان به رابطه فرهنگ با رفتارهای امنیتی است و مطالعه آن درک ما را درخصوص چرایی برخی رفتارهای امنیتی و استراتژیک بیشتر خواهد کرد و نشان خواهد داد که رفتارهای استراتژیک چگونه تحت تأثیر فرهنگ استراتژیک قرار می‌گیرند.

این کتاب حاصل پژوهشی از سوی مرکز سیاست عمومی خاورمیانه مؤسسه رند که در ۱۰ فصل تنظیم شده است. نویسندگان این کتاب معتقدند، آینده جوامع اسلامی و استمرار مسئله‌ای که آنان با عنوان «تروریسم جهادی» از آن یاد می‌کنند، تحت تأثیر مسئله عدم تساهل و خشونت در این جوامع خواهد بود و از آنجا که این مسئله به طور مستقیم امنیت غرب را متأثر می‌کند، ‌باید آن را با دقت مورد توجه و بررسی قرار داد.نگاه کلی نویسندگان آن است که ایالات متحده برای مقابله با این تهدید باید همچون دوران جنگ سرد به شبکه‌سازی از عناصر میانه‌رو روی آورد.
 
 
رویداد یازده سپتامبر زمینه حضور ناتو را در خارج از قلمرو سنتی آن ایجاد کرد. به عبارت دیگر ناتو این بار تجربه جدیدی از گسترش به شرق را با حضور در افغانستان و خاورمیانه تجربه نمود، به گونه‌ای که امروزه تعریف مأموریت جهانی برای ناتو که در پرتو گسترش حوزه جغرافیایی و عملیاتی این سازمان قابل تفسیر است، حاکی از تغییرات اساسی در دیدگاه رهبران ناتو و غرب نسبت به حضور در شرق می‌باشد. در این خصوص نزدیک شدن مرزهای ناتو به مرزهای محیط امنیتی ایران در حالی اتفاق می‌افتد که همسایگان این کشور در تیررس برنامه‌های گسترش پیمان فراآتلانتیک قرار گرفته‌اند. بنابراین به نظر می‌رسد، افزایش شناخت نسبت به این پیمان دفاعی ـ امنیتی، در تحلیل رفتارهای این سازمان در محیط امنیتی ایران مفید واقع شود.

این کتاب یک متن ایده‌آل برای تازه‌واردانی است که می‌خواهند دربارة این قارة شگفت‌انگیز مطالعه نمایند. این کتاب محوری‌ترین موضوعات سیاست در این بخش از جهان را ارائه می‌نماید و درصدد پاسخ به سؤالاتی از قبیل: چرا هنوز آفریقای مدرن، متأثر از گذشته استعماری‌اش می‌باشد؟ چگونه هویت‌های نژادی به شدت بر حکومت قاره تأثیر می‌گذارد؟ چرا نظامیان در سیاست آفریقا تأثیر زیادی داشته‌اند؟ چرا کشورهای آفریقا در مدیریت‌های اقتصادی با یکدیگر تفاوت دارند؟ دموکراسی در قارة آفریقا تا چه اندازه با دموکراسی در غرب تفاوت دارد؟ می‌باشد. پاسخ به این سؤالات چهرة ذاتی و اساسی سیاست آفریقایی را مشخص می‌نماید و به دانشجویان اجازه می‌دهد تا الگوهای سیاسی‌ای را که پس از استقلال در این قاره به طور متناوب تکرار شده است، درک نمایند.
شیعیان عربستان

اکثریت شیعیان عربستان، شیعه دوازده امامی هستند که بیشتر در منطقه الشرقیه، یا همان استان شرقی زندگی می‌کنند.کتاب «شیعیان عربستان»، یک نظر اجمالی درخصوص تحول اپوزیسیون شیعه در استان شرقی عربستان، طی مقطع زمانی پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ تا روی کار آمدن ملک عبدالله در اوت ۲۰۰۵ ارائه می‌کند. فؤاد ابراهیم، نویسنده کتاب، در اثر خود به بررسی فعالیت‌های جنبش اصلاحیه (جنبش سیاسی اپوزیسیون شیعه) می‌پردازد. این جنبش پس از قیام شیعیان در حساء و قطیف جایگزین سازمان انقلاب اسلامی شد. با در نظر گرفتن مطالب فوق، فؤاد ابراهیم به ارزیابی تلاش‌های قابل توجه رهبران اصلاحیه، برای طراحی یک گفتمان جدید، از طریق مشارکت در امور سیاسی عربستان سعودی و با هدف ایجاد تغییرات سیاسی در این کشور می‌پردازد.
 

مطالعه تهدیدات در امنیت ملی یکی از مهم‌ترین و بنیانی‌ترین موضوعات مطالعات راهبردی در امنیت ملی هر کشوری می‌باشد. در این چارچوب شناخت و فهم تهدیدات به علت ادراک متفاوت از آن در جامعه راهبردی کشورها و همچنین روش‌های مطالعه، تحلیل، ارزیابی و سنجش تهدیدات از اهمیت فراوانی برخوردار است. مؤسسه ابرار معاصر تهران با طراحی و سپس تکمیل پروژه شناخت و روش در تهدیدات امنیت ملی گامی بلند در جهت رسیدن به مدل روش‌شناسی تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران برداشته است و امیدوار است که در سال‌‌های آینده بتواند ضمن ارائه الگوی تهدیدات امنیتی بومی، مقدمات لازم را برای تهیه برآورد سالانه تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک فراورده استراتژیک فراهم آورد.
 تروریسم‌شناسی

تحقیق پیرامون «تروریسم‌شناسی» دارای هشت فصل است. در فصل اول تبارشناسی و مفهوم‌شناسی تروریسم مورد بررسی قرار گرفته است.در فصل دوم در گفتار نخست نظریات افرادی چون الکس اشمید، جوزف نای و والتر لاکوئر در زمینه تروریسم ارائه و در گفتار دوم ریشه‌های تروریسم بحث و بررسی شده است. فصل سوم به بحث تروریسم‌‌شناسی در سازمان ملل متحد پرداخته و تبارشناسی و مفهوم‌شناسی این پدیده را در مجمع عمومی و شورای امنیت بررسی کرده است. تروریسم‌شناسی در سازمان‌های منطقه‌ای و کشورها، موضوع فصل چهارم است. در فصل پنجم نگاه اهل سنت به مسئله تروریسم و در فصل ششم تروریسم‌شناسی در مکتب شیعه و جمهوری اسلامی ایران بحث و بررسی شده، در فصل هفتم نیز یافته‌های تحقیق ارائه شده است. نهایتاً در فصل هشتم الگوی ایرانی تروریسم‌شناسی ارائه گردیده است.

کتاب «جنگ، رسانه‌ها و تبلیغات» مجموعه‌ای عالی جهت ارائه دیدگاه‌های به حاشیه رانده شده در غرب است که نشان‌ می‌دهد دولت ایالات متحده چگونه به تبلیغات نگریسته، چگونه آن را تعریف می‌کند و چگونه از آن در جنگ عراق برای شکل‌دهی افکار عمومی مردمان این کشور استفاده کرده است. این کتاب همچنین تاکتیک‌های سلطه بر رسانه‌ها از سوی آژانس‌های دولتی آمریکا را به تصویر می‌کشد و به نوبه خود نقطه‌ شروعی جهت مباحث بیطرفانه در رابطه با چگونگی استفاده از اخبار توسط آمریکائیها و نیروهای شکل‌دهنده به برداشت غرب از خاورمیانه می‌باشد.در کل هدف نهایی این کتاب عبارت از ارائه یک خط‌مشی منطقی برای ایجاد مباحث معناداری می‌باشد که به افزایش آگاهی و درک عموم از مشکلات جهانی پیش‌روی بشریت منجر خواهد شد.
روابط آمریکا و انگلیس در آغاز قرن 21

رابطه ایالات متحده و بریتانیا در زمان جنگ جهانی دوم گسترش یافت، در دوران نبرد طولانی‌مدت با اتحاد شوروی تعمیق پیدا کرد و با خاتمه جنگ سرد از توسعه بیشتری برخوردار گردید. در عین حال، احتمال تداوم آن در آینده، علی‌رغم بروز هرگونه چالشی نیز وجود داشته و متصور است. بسیاری از ناظران و تحلیل‌گران، موفقیت این رابطه را به نزدیکی دیدگاه آنان نسبت می‌دهند که ریشه در میراث مشترک قانون، سنت‌ها، روابط خونی و فرهنگشان دارد.با این حال اگرچه منافع این دو کشور شبیه یکدیگر است، ولی در تمامی زمان‌ها یکی نبوده است. شاید اهداف استراتژیک یکی بوده باشد، ولی تاکتیک‌ها ممکن است متفاوت باشند. این کتاب تلاش دارد نقاط قوت و ضعف این رابطه را شناسایی کند. جالب آنجاست که در برخی مقالات نویسندگان به شدت به طرف مقابل خود (آمریکا یا بریتانیا) پرخاش نموده، آنها را متهم به کم‌کاری یا بی‌انگیزگی در حفظ چهارچوبه‌های اصلی روابط ویژه می‌نمایند.
 
 
فارغ از تحلیل‌های حقوقی و سیاسی؛ آنچه کتاب حاضر تلاش دارد بدان دست یابد، ارائه تصویری تا حد امکان جامع از سیر تحولات هسته‌ای یک سال اخیر (سال ۱۳۸۵)، بررسی دیدگاه‌های مطرح در رسانه‌های غربی، موضعگیری‌های رسمی و مراکز پژوهشی معتبر جهانی پیرامون مسائل هسته‌ای ایران و نهایتاً ایجاد یک مجموعه اسناد مختصر و کاربردی از قطعنامه‌ها و پیمان‌های مربوطه در خصوص وضعیت هسته‌ای جمهوری اسلامی می‌باشد.

کتاب حاضر ترجمه 3 مقاله تحت عناوین «آیا عربستان سعودی می‌‌‌تواند خود را اصلاح کند؟»، «بانیان عربستان سعودی» و «مسئله شیعه در عربستان سعودی» می‌باشد. مقالات مذکور توسط گروه بین‌المللی بحرانتهیه و تدوین شده است. مطالعه این گروه، عربستان سعودی و تحولات سیاسی این کشور به ویژه پس از بحران عراق و تأثیراتی که رژیم عربستان و نیز مردم این کشور از آن پذیرفته و اقداماتی که به عنوان واکنش در قبال تحولات پس از اشغال عراق از خود نشان داده‌اند، را به نمایش گذاشته است. این مجموعه حاوی اطلاعات دقیق و مستند و مدلل از جامعه عربستان و تحولات سال‌های اخیر این کشور می‌باشد و می‌‌‌تواند منبع مفیدی برای مطالعه جامعه عربستان و ارزیابی از روند تحولات سیاسی این کشور باشد.