فارسی  |  English   ورود  | ثبت نام  پنجشنبه 4 اسفند 1390
 
 
 
چاپ

 کتاب حاضر نسخه تکمیل و اصلاح شده  کتابی است که با نام «نظریه‌های امنیت:مقدمه‌ای بر طر‌ح‌ریزی دکترین امنیت ملی» در سال ۱۳۸۱ منتشر شد. این کتاب با ۴ بخش و ۲۳ فصل  با هدف تهیه ادبیات مقدماتی جهت طرح‌ریزی داکترین‌ها و استراتژی‌های امنیت ملی در ایران منتشر شده است. هر یک از فصول بخش اول این کتاب، دیدگاه‌ها و ارزیابی بخشی از نظریه‌پردازان امنیتی را درخصوص مؤلفه‌های مختلف یک نظریه امنیتی انعکاس خواهد داد.خش دوم از پنج فصل شامل نظریة مجموعة امنیت منطقه‌ای؛ نظریة امنیتی ساختن؛ نظریة تهاجم ـ دفاع؛ رهیافت فرهنگ استراتژیک و ایدة امنیت مشترک تشکیل گردیده است. بخش سوم در چهار فصل شامل نظام‌های امنیتی موازنة قوا، رژیم‌های امنیتی، هژمونیک و اجتماع امنیتی تنظیم گردیده است.الگو‌های امنیتی که در بخش چهارم آورده شده است، بیشتر شامل مواردی است که هم‌اکنون ازسوی کشورها و یا مجموعه‌ای از آنها برای مدیریت امنیتی در سطح ملی یا منطقه‌ای و بین‌المللی انتخاب گردیده است. 
 
 
 اگر بپذیریم که نظریه‌ها بخش بسیار حیاتی بن‌مایه‌های ساخت علوم را تشکیل می‌دهند، شناخت و تسلط بر نظریه‌های یک دانش و تجربة انسانی، همچون علم روابط بین‌الملل را می‌توان عنصر اساسی و شاکلة آن دانست. بر این اساس، اینکه چهارچوب‌ها و شاکله و مصادیق یک نظریه، برخاسته از کدام فرهنگ و شرایط و خاستگاه می‌باشد، ارزش زیادی در تخمین کارآمدی، ارزش و قابلیت انطباق آن با شرایط متفاوت و مفروض دارد. نویسندگان کتاب حاضر، با فرض گرفتن یک اصل ساده، یک سؤال ساده را در پیش چشم خواننده قرار می‌دهند. اصل این است که «نظریه‌های کنونی روابط بین‌الملل تماماً غربی هستند و متناسب با پیش‌فرض‌ها و ذهنیت و مصادیق غربی»، و سؤال آنها هم این است: «چرا هیچ‌‌کس دیگری (در این کتاب کشورهای آسیایی‌)، نظریه‌ای متناسب با شرایط، محیط، تجربیات و آموزه‌های خود ارائه نکرده است؟».
 
شاید بتوان ادعا نمود که قدیمی‌ترین تجربه اجتماعی بشر جنگ می‌باشد. آثار و نتایج این کنش اجتماعی در حیات بشر او را واداشت تا بیش و پیش از هر موضوع دیگر به چاره‌اندیشی پیرامون این موضوع بپردازد. ازاین‌روست که قدیمی‌ترین آثار مدون بشری مربوط به جنگ می‌باشد. در همین راستا و با همین هدف، مجموعه‌ای از نظریات پرداخته شده‌اند که در جمع تحت عنوان نظریه‌های توازن قوا (یا موازنه قوا) از آنها یاد می‌شود. در ایران اما سخن از جنگ و دعوت به تفکر پیرامون آن، ضرورتی است که چندان جدی گرفته نمی‌شود. فقر منابع نظری به زبان فارسی پیرامون این موضوع، هر پژوهشی به زبان فارسی در رابطه با این مسئله را اگرنه ناممکن، دست‌کم دشوار و آزاردهنده ساخته است. این تلاش معطوف به جلب توجه به این موضوع مهم می‌باشد.
 
این اثر، محصول سه نگارش مجزا و مستقل در باب دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران است که در سه فضای متفاوت زمانی به قدمت حدوداً یک دهه تدوین و تألیف گردیده است. دو فصل اول و دوم، یعنی آسیب‌شناسی دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران که ابزار سیاست خارجی بوده، و دیپلماسی انرژی که در شرایط کنونی، دغدغه بارز نظام جهانی است، پیش از این به‌صورت مونوگراف یا تک‌نگار، منتشر و در تیراژی محدود توزیع گردیده است. اما فصل معطوف به دیپلماسی هسته‌ای، که به‌دلیل ماهیت پیچیده سیاسی آن، واجد ظرفیت‌ها و ظرافت‌های منحصر به ‌فردی است، برای اولین‌بار است که به طبع و نشر سپرده می‌شود.
افغانستان؛ از شهادت احمد شاه مسعود تا سقوط طالبان

شهادت احمد شاه ‌مسعود در 9 سپتامبر 2001 (18 شهریور 1380) همة مجاهدین و دوستانش را در داخل و خارج افغانستان متأثر گردانید. نویسنده کتاب یکی از این یاران معتقد به مسعود است که شاهد شهادت ایشان و حوادث مرتبط با سقوط طالبان بوده است. البته نویسنده، بخش‌های کوچک دیگری را که قبل از حادثه و یا بعد از آن بسیار مهم بود به کتاب افزوده است. با این وجود کتاب دربرگیرنده تمام رازها یا واقعیاتی‌ که از شهادت مسعود تا ختم دورة انتقالی اسلامی می شود نیست و در مجلدی دیگر به آنها پرداخته خواهد شد.