امروزه مقولة خاورمیانه بیش از گذشته مورد دقت و توجه نخبگان فکری و ابزاری جهات غربی واقع شده است؛ بنابراین احتمالا‌ً از این به بعد دیدگاه‌ها در موضوع خاورمیانه و راه‌حل مشکلات آن بر مبنای تلفیقی از دیدگاه‌های بومی و فرامنطقه‌ای عرضه خواهد شد. اما نکته مهم آن است که موفقیت هر طرح و اندیشه‌ای بیش از هر چیز منوط به شناخت و درک صحیح طراحان ایده از نیازهای اساسی و مشکلات زیرساختی در منطقه می‌باشد و به‌طور طبیعی تنها راه‌حل‌های منطقه‌ای مبتنی بر واقعیات این منطقه می‌تواند گامی صحیح در مسیر التیام مشکلات در این بخش از جهان باشد. بر این مبنا در مجموعه پیش‌روی سعی شده تا ضمن آشنایی مختصر با معضلات پایه‌ای در خاورمیانه، به‌نحوی به عناصر و مؤلفه‌های تأثیرگذار داخلی و خارجی بر مسائل خاورمیانه و بالاخره دیدگاه‌ها در مورد وضعیت حال و آینده منطقه پرداخته شود.
 
 
حضور اسرائیل در کشورهای پیرامونی جمهوری اسلامی ایران را می‌توان در دو مقوله مهم بررسی کرد؛ یکی اهمیت این کشورها برای اسرائیل و آمریکا و دیگری محاصره و فشار بر جمهوری اسلامی ایران. حضور اسرائیل در آذربایجان مشکلاتی را برای ایران ایجاد کرده است و سیاست‌های ضدایرانی این کشور را تشدید می‌نماید. ترکیه، اولین کشور مسلمانی که رژیم صهیونیستی را به‌رسمیت شناخت، در حال حاضر، مهم‌ترین پایگاه اسرائیل در منطقه و پل حضور این کشور در قفقاز و آسیای میانه است. عراق پس از صدام نیز ابزاری برای سیاست‌های آمریکا در جهت حمایت از اسرائیل است. کتاب حاضر، از زوایای مختلفی، هدف‌های اسرائیل را از حضور در کشورهای پیرامونی ایران مورد بررسی قرار داده است تا گوشه‌ای از واقعیت‌های موجود برای آگاهی اندیشمندان و پژوهشگران هویدا گردد.
 
رژیم اشغالگر قدس از ابتدای تولد نامشروع خویش تاکنون تلاش نموده تا افکار عمومی جهانیان را در دو جهت سوق دهد: ابتدا به موضوع یهودستیزی و هولوکاست و ایجاد احساس گناه دائم در میان سایر ملل؛ و سپس تلاش جهت مصمم نشان دادن خود به ایجاد ملتی یکپارچه و متحد از یهودیان سراسر جهان. با این انگیزه، حکام اسرائیل سعی نمودند تا تصویری جذاب، متحد و یکپارچه از جامعه مهاجران یهودی ساکن در سرزمین‌های اشغالی و همچنین ساختارهای حکومتی خود ارائه دهند. اما واقعیت نشان از آن دارد که اختلافات، دودستگی‌ها و تفاوت‌های ریشه‌ای در منافع، جامعه اسرائیل را به ‌شدت فراگرفته و از درون آن را با خطر جدی اضمحلال روبه‌رو ساخته است. کتاب حاضر سعی دارد تا در حد امکان به برخی از این معضلات بپردازد.

در دوران‌ گذشته خلیج‌فارس از دو منظر برای کشورها اهمیت داشت: اول به عنوان مسیر ترانزیت کالا و داد و ستد بین کشورها مطرح بوده و دوم به جهت موقعیت استراتژیکی که می‌توانست در جنگ‌های این منطقه نقشی ایفا کند.
در دوران حاضر باید گفت که منطقه خلیج‌فارس علاوه بر حفظ موقعیت‌های گذشته، دارای یک موقعیت جدید هم هست و آن کشف نفت و گاز در کشورهای حوزه این دریا می‌باشد. بنابراین با در نظر گرفتن اهمیت این منطقه از جهان، در کتاب حاضر سعی شده تا ضمن ارائه نگاهی جدید از تغییر و تحولات جاری در منطقه خلیج‌فارس، به بررسی این تحولات در هفت مقاله پرداخته شود تا در مجموع بتوان از زوایای مختلف، خوانندگان را با موضوعات مورد بحث آشنا نمود.
 

اصلاحات یک روند کند اما مستمر در خاورمیانه است که در سال‌های اخیر با محرک‌های بیرونی شتاب بیشتری گرفته است. طرح خاورمیانه بزرگ که از سوی آمریکا در دهه ۹۰ در محافل سیاسی مطرح و امروزه برنامه‌های عملیاتی آن مرحله به مرحله به اجرا گذاشته می‌شود محوری‌ترین طرحی است که نمی‌توان از کنار آن به راحتی گذشت. اما اینکه خاورمیانه در فرایند این طرح‌ها و برنامه‌ها چه سمت‌وسویی خواهد داشت منوط به ارزیابی موقعیت کشورهای خاورمیانه است که هر کدام به نوعی درگیر این مسائل شده‌اند. در همین چارچوب کتاب پیش رو به ارزیابی وضعیت اصلاحات در خاورمیانه می‌پردازد و آن را از ابعاد مختلف مورد نقد و بررسی قرار می‌دهد.
کتاب خاورمیانه 6 (ویژه نقض حقوق بشر در سرزمین‌های اشغال)

در سپتامبر ۲۰۰۹، زمانیکه قاضی ریچارد گلدستون گزارش مفصل خود از تحقیق و تفحص مربوط به موارد نقض حقوق بشر در جریان جنگ ۲۲ روزه ارتش رژیم صهیونیستی علیه غزه را در صحن علنی شورای حقوق بشر ارائه نمود.گزارش گلدستون، تنها نمونه‌ای از صدها و هزارها مورد نقض حقوق بشر مردم فلسطین درطول بیش از شش دهه اشغال سرزمینشان توسط اشغالگران صهیونیست می‌باشد. کتاب حاضر، تلاشی است درجهت مستندسازی و تدوین برخی از این موارد نقض در دو بخش مجزا: نخست، بررسی روند یهودی‌سازی بیت‌المقدس و حرکت خزنده و حساب‌شده جهت کاهش نظام‌مند اعراب ساکن در بخش شرقی شهر و همچنین محو هرگونه اثر فرهنگی، مذهبی و سنتی نمایانگر تعلق این سرزمین به اعراب؛ و دوم، بررسی حقوقی ادعاها و اقدامات رژیم صهیونیستی و تطبیق آن با مفاد حقوق کیفری بین‌المللی.
 
«کتاب خاورمیانه هفت: ویژه تحولات عراق» درنظر دارد با ارزیابی تحولات عمومی و راهبردی عراق به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین همسایگان بر محیط امنیت ملی ایران، ضمن مشاهده هدفمند تحولات و رویدادهای این کشور به گردآوری، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و اطلاعات گردآوری‌شده بپردازد تا بدین‌وسیله نسبت فرایندهای موجود در صحنه عراق را با امنیت و منافع ملی ایران تجزیه‌وتحلیل نماید. دراین‌راستا، مهم‌ترین رویدادها و تحولات رخ‌داده در عراق طی سال 1388 در دو حوزه کلی رویدادهای عمومی شامل سیاست داخلی و سیاست خارجی، و تحولات راهبردی موردتوجه قرار گرفته‌اند.

کتاب خاورمیانه (۸) (ویژه اسلام‌گرایی و بیداری اسلامی در خاورمیانه)

یکی از مهمترین تبعات تحولات زنجیرهای رخداده در کشورهای عربی که از اوایل سال ۲۰۱۱ میلادی آغاز شد، رشد تمایلات اسلام‌خواهی و قدرت یافتن گفتمان‌هایی بود که تحولات در حوزه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه خود را، با رجوع به متون و جنبشهای اسلامگرا طلب میکردند. هرچند غرب تلاش نمود با عطف به چهارچوب ذهنی خودساخته خویش مبنی بر «الزام رسیدن به دموکراسی، حضور پرقدرت سکولاریسم است»، تحولات کشورهای عربی را صرفاً به خواسته‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی فروکاهد. با این حال، پیروزی اسلامگرایان در تونس و مصر آن هم در نخستین انتخابات برگزارشده پس از سقوط دیکتاتوریهای بن علی و مبارک، نشان از آن داشت که فاکتور «تمایل به اسلام و ارزشهای اسلامی» به مراتب قویتر و برجسته‌تر از آنی است که غرب در ابتدا تصور می‌نمود.

کتاب خاورمیانه (۹) (ویژه مسائل داخلی عربستان)

مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران با کمک محققین و کارشناسان مختلف سعی نموده است از طریق ارائه این مجموعه مقالات، ضمن رعایت اصول علمی پژوهش، با مرور آخرین اخبار و اطلاعات، زوایای پنهان سیاست و حکومت همچنین جامعه و اقتصاد در عربستان را مورد تحلیل و بازبینی قرار دهد و تصویر روشن‌تری از فضای داخلی این کشور ارائه کند. لازم به‌ذکر است بنا بود درخصوص برخی دیگر از جنبه‌های جامعه عربستان به‌ویژه مسائل فرهنگی و نظام تصمیم‌گیری نیز مقالاتی عرضه گردد که به‌دلیل محدودیت حجم، به فرصت دیگری مؤکول گردید.