چالش‌های عربستان سعودی در توسعه گردشگری
 
 چالش‌های عربستان سعودی در توسعه گردشگری
حسین آجورلو

براساس اخبار منتشرشده، مقامات سعودی برای توسعه گردشگری درصددند که قوانین اجتماعی و صدور روادید خود را تسهیل کنند و همچنین برخی از اماکن نزدیک به دریای سرخ را به اماکن توریستی تبدیل کنند. حال سؤالی که ایجاد می‌شود این است که این امر با چه چالش‌هایی روبه‌روست که در پاسخ به‌نظر می‌رسد اگرچه جامعه عربستان نشان داده است که واکنش خاصی به اقدامات اصلاحی نشان نمی‌دهد ولی با چالش‌هایی همچون نبودِ زیرساخت‌های لازم، تغییر قوانین، جذب سرمایه‌گذاری، مباحث امنیتی و همچنین اقدامات نیروهای عناصر تکفیری و تندرو روبه‌رو خواهد بود. 
عربستان سعودی در سال 2016 درجهت اصلاح اقتصادی و اجتماعی طرح بلندپروازانه چشم‌انداز 2030 را ارائه کرد که بخشی از آن افزایش درآمدهای غیرنفتی بواسطه کسب درآمد از حوزه گردشگری است؛ زیرا این کشور به‌دلیل وسعت و منابع طبیعی از قابلیت‌های زیادی در این عرصه برخوردار است. 
عربستان سعودی به دلایلی همچون تمرکز بر مسائل حج، درآمدهای نفتی، و سخت‌گیری‌های فرهنگی و مذهبی از این ظرفیت استفاده نکرده است. 
توسعه گردشگری در عربستان سعودی با موانع جدی روبه‌روست که مهم‌ترین آنها عبارتند از:
1. نبودِ زیرساخت‌های گردشگری: با توجه به جدید بودن تصمیم عربستان سعودی در جذب گردشگر، به‌نظر می‌رسد این کشور از زیرساخت‌های لازم برای حجم تعریف‌شده برای جذب گردشگر برخوردار نیست و نیاز به سرمایه‌گذاری‌های گسترده دراین‌زمینه است که پروژه نیوم دراین‌راستا تعریف شده است و در بهترین شرایط چند سالی طول می‌کشد این زیرساخت‌ها ایجاد شود و این امر اختلال زیادی در روند جذب گردشگر در سال‌های اخیر ایجاد می‌کند. 
2. تغییر قوانین: یکی دیگر از چالش‌های موضوع گردشگری در عربستان سعودی، موضوع قوانین سخت عربستان سعودی درقبال صدور روادید، ورود به کشور، و قوانین جاری حاکم بر عربستان سعودی است؛ زیرا این قوانین محدودیت‌های زیادی را در روند گردشگری ایجاد می‌کند و حتی اگر با تصمیمات حاکمیتی برخی از این قوانین تسهیل شود همچنان در تغییر برخی قوانین و همچنین تنفیذ و اجرای آنها به‌دلیل روندها و عرف‌ها به‌سختی انجام خواهد شد که این امر نیز گردشگری در این کشور را با مشکلاتی روبه‌رو می‌کند. 
3. جذب سرمایه‌گذاری: جذب سرمایه‌گذاری در طرح‌های بلندپروازانه همواره با مشکلات تأمین اعتبار و همچنین ترس از آینده روبه‌رو خواهد بود. اگرچه دولت عربستان سعودی اعلام کرده بخشی از این سرمایه‌گذاری ازطریق دولت انجام خواهد شد ولی بخشی از این سرمایه باید از بخش خصوصی جذب شود و با توجه به برخوردهای اخیر با سرمایه‌گذاران سعودی در موضوع مبارزه با فساد به‌شدت این روند با مشکل روبه‌رو شده است زیرا اگر دولت در بخش‌های زیربنایی سرمایه‌گذاری کند و سرمایه خصوصی لازم در بخش خدمات جذب نشود، این روندِ جذبِ گردشگر با مشکلات فراوانی روبه‌رو خواهد شد. 
4. مباحث امنیتی: عربستان سعودی به‌دلیل دارا بودن مشکلات امنیتی همچون درگیری در بحران یمن، میزان بالای هواداران گروه‌های تکفیری در عربستان و همچنین تعارضات منطقه‌ای از سطح بالای امنیتی برخوردار است و عموماً امنیتی بودن یک مکان رابطه معکوسی با جذب گردشگر دارد و این امر می‌تواند روند گردشگری این کشور را با اختلال جدی روبه‌رو کند. 
در جمع‌بندی مطالب به‌نظر می‌رسد عربستان سعودی اگرچه در موضوع جذب گردشگر دینی به‌دلیل وجود حرمین شریفین موفق بوده است؛ ولی در جذب گردشگر به دلایل فوق‌الذکر با چالشی جدی روبه‌روست و دستیابی به اهداف پیش‌بینی‌شده با مشکلات فراوانی روبه‌رو خواهد شد.