چاپ
پوکمون، نوین‌ترین ابزار جاسوسی و مهندسی اجتماعی
 
 
سعید طوسی
 
دوشنبه 8 شهریور 1395
 
 
 
پس از تجربه چندین‌ساله سرویس‌های جاسوسی در سراسر دنیا، و استفاده از وسایل ارتباط جمعی و شبکه‌های اجتماعی، با ابتکاری نوین و بسیار جذاب در ذیل عنوان یک بازی تحت شبکه با نام پوکمون، دوران جدیدی در امر جاسوسی میدانی تحقق یافته است.

در دهه هشتاد و دهه‌های پیش از آن، جاسوسان افرادی بسیار باهوش در ذهن مردم جامعه بودند، افرادی با ابزارهای بسیار پیشرفته و قدرت تحلیلی بالا که به‌صورت انفرادی، اقدامات شگفت‌انگیزی را انجام می‌دادند، اما امروزه با توسعه شبکه جهانی اینترنت و با هزینه‌ای بسیار کم، شهروندان یک کشور تبدیل به جاسوسانی علیه منافع ملی خود شده‌اند.


ابزارهایی که تحت عنوان‌های تجاری و با نام ایده‌های خلاقانه در سرتاسر دنیا اقدام به جمع‌آوری اطلاعات با کمترین هزینه نسبت به روش‌های قدیمی می‌کنند، امروز در دست شهروندان کشورها هستند.


پوکمون یک بازی تحت شبکه، که اخیراَ از آن رونمایی شده است؛ در این بازی، سرورهای مرتبط امتیازاتی را در سطح شهرها و در نقاط پررفت‌وآمد می‌گذارند تا بازیگران آن در هنگام تردد در شهر آنها را کسب کنند؛ پشت‌پرده جاسوسی این بازی آنقدر واضح است که در اولین روزهای رونمایی از آن، صدای بسیاری از متخصصین امنیت در کشورهای مختلف را درآورده است.


آقای الکساندر میخایلف از روئسای فعلی سازمان امنیتی روسیه (FSB) در یکی از سخنرانی‌های خود، بازی پوکمون را تهدیدی جدید علیه امنیت دانستند. همچنین بسیاری از کشورها نظیر عربستان سعودی، ترکیه، استرالیا، روسیه، بلاروس و مصر این بازی را به دلایل مختلف ممنوع اعلام کردند، در جمهوری اسلامی ایران نیز این بازی در روزهای اولیه فیلتر شد، اما با توجه به وجود ابزارهای دور زدن فیلترها، شاهد افزایش کاربران این بازی (البته با رشد کمتر نسبت به موارد مشابه) هستیم.


مدیران پوکمون می‌توانند جمعیت کثیری را به یک نقطه از شهر هدایت کنند (دراین‌زمینه یک فیلم مربوط به یکی از چهارراه‌های نیویورک وجود دارد که در آن هجوم بازیکنان این بازی به یک پارک را نشان می‌دهد)؛ ایشان با دسترسی به دوربین کاربران این بازی، همواره می‌توانند تصویری حقیقی و آنلاین از خیابان‌ها و محل موردنظر خود داشته باشند؛ هرچند در هنگام هشدار به کاربران این بازی، ایشان مدعی می‌شوند که مجوز دسترسی به دوربین را در هنگام نصب بازی، لغو کرده‌اند، اما این نکته برای تمامی متخصصان واضح می‌باشد که درصورتی‌که مدیران پوکمون بخواهند دسترسی خود را به دوربین برقرار می‌کنند (فرایند مصرف باتری ابزارهای الکترونیکی در هنگام این بازی مؤید این مطلب است).


به‌نظر می‌رسد اطلاعات موجود در سرویس‌هایی نظیر گوگل ارث برای سرویس‌های جاسوسیِ ابرقدرت‌های تکنولوژی، کافی نبوده است و ایشان به‌دنبال تصویری دقیق‌تر از مراکز حساس هستند؛ پشت‌پرده دقیق بازی پوکمون سال‌ها طول می‌کشد تا افشا شود اما احتمالاَ این بازی به تکمیل اطلاعات درخصوص مراکزی می‌پردازد که سرویس گوگل ارث قابلیت برآورده ساختن آن را نداشته و نیاز به اطلاعات کامل‌تری بوده است.


ایده واقعیت افزوده که در بدو ظهور، استفاده‌های نظامی و پزشکی داشته است؛ پس از چند سال تحقیق و تبلیغات، اولین وجهه عمومی خود را در جهان، با ایده بازی پوکمون شروع کرده است. بنابر آنچه که تحقیقات نشان می‌دهد، واقعیت افزوده ابزاری بسیار قدرتمند و جذاب است که خدمات بسیاری را برای شهروندان دیجیتال در تمامی کشورها دارد، باید درنظر داشت که بازی پوکمون جزء نمونه‌های اولیه است و در آینده نزدیک با توسعه این تکنولوژی، چالش‌های جدیدی ظاهر خواهند شد. آنچه واضح است تازمانی‌که کاربران و بازیگران فضای سایبری آموزش لازم را نبینند و فرهنگ استفاده از این سرویس‌های متنوع را نداشته باشند، ما هر روز با مشکلات عدیده جدیدی مواجه هستیم که با ممنوع کردن آن و غیرقانونی خواندن آنها، مشکلات برطرف نخواهد شد. متأسفانه سرعت آموزش و فرهنگ‌سازی استفاده از فضای سایبری در کشور ما، بسیار کندتر از سرعت توسعه تکنولوژی می‌باشد. این عقب‌ماندگی می‌تواند در آینده آسیب‌های جدی‌ای را متوجه مردم و کشور ما کند.


جالب است رژیم صهیونیستی نیز این بازی را به‌عنوان یک تهدید جدی تلقی کرده و از نیروهای نظامی خود خواسته است از این بازی استفاده نکند. در ایالات متحده آمریکا نیز این بازی تاکنون مشکلاتی را برای شهروندان پدید آورده است.


موضوع دیگری که دراین‌میان مطرح است اتصال به گوگل در زمان این بازی است، و عموماَ کسی به مجوزهای این قسمت توجهی ندارد که خود خطرات فراوانی دارد. همچنین اتصال دائمی به اینترنت خواسته تمامی مهاجمان سایبری است.


در نگاهی بدبینانه می‌توان اذعان داشت دسترسی به اطلاعات افراد، منازل و حریم شخصی افراد، برای سرویس‌های جاسوسی به برکت شبکه‌های اجتماعی و... محقق شده، و ایشان به‌دنبال تصویری جدید از ملت‌ها هستند.