چاپ
تأثیر دولت و مسئولان جدید بریتانیا بر سیاست داخلی و خارجی
 
 
فرزاد رمضانی بونش، (گفتگو با دکتر علی بمان اقبالی زارچ، سفیر پیشین و کارشناس مسائل اروپا)
 
 
یکشنبه 17 مرداد 1395
 
 
 
 
پس از همه‌پرسی اخیر و نهایی شدن خروج انگلستان از اتحادیه اروپا شاهد تغییر نخست‌وزیر و روی کار آمدن برخی چهره‌های جدید در انگلستان بودیم. دراین‌میان، خانم ترزا می، نخست‌وزیر 59ساله و رهبر حزب محافظه‌کار بریتانیا و انتخاب بوریس جانسون، شهردار سابق لندن و از حامیان اصلی خروج از اتحادیه اروپا به‌عنوان وزیر خارجه مهم بوده است. گفتگوی زیر برای بررسی دولت و مسئولان جدید انگلستان و آینده سیاست داخلی و خارجی آن با دکتر اقبالی زارچ صورت گرفته است.

ـ با توجه به تغییرات نوین در دولت بریتانیا، شخصیت‌های جدید کابینه اعم از نخست‌وزیر، وزیر امور خارجه و غیره دارای چه ویژگی‌ها، خصوصیات و نگرش‌هایی هستند؟
ـ تشکیل کابینه جدید براساس نتایج انتخابات مهم و تعیین‌کننده در سرنوشت تاریخی، سیاسی و اقتصادی انگلیس و در مقطعی که مردم انگلیس رأی به خروج از اتحادیه اروپا دادند، شکل گرفته است. بنابراین مهم‌ترین مؤلفه شکل‌گیری این کابینه اجرایی کردن نتیجه انتخابات برکسیت می‌باشد (که مردم به خروج از اتحادیه اروپا رأی دادند) و مجموعه اقدامات این کابینه نیز در راستای اجرایی شدن درخواست مردم انجام خواهد پذیرفت و مطمئناً ویژگی‌های خاص خود را خواهد داشت. ترکیب کابینه نیز به‌گونه‌ای است که نقش‌های کلیدی و مهم به وزرایی که حامی و طرفدار خروج از اتحادیه اروپا بودند، محول شده است.

ـ نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه چه تفاوت دیدگاهی با شخصیت‌های قبلی دولت کامرون دارند؟
ـ وزیر امور خارجه دولت بریتانیا به‌عنوان شهردار پیشین لندن از حامیان جدی خروج از اتحادیه اروپا بوده و دراین‌ارتباط نقش تعیین‌کننده‌ای داشته است. وی در مدت حضور در مجلس نقشی کلیدی داشته و اکنون نیز در این مقام نقش مهمی را جهت خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، تعریف مرحله جدیدی از همکاری‌های انگلیس با اتحادیه اروپا، همکاری‌های انگلیس با قاره آمریکا و قطعاً همکاری‌ها و سیاست‌های خارجی انگلیس در ارتباط با خاورمیانه ایفا خواهد کرد.

ـ با توجه به پیامدهای تشکیل کابینه جدید در داخل بریتانیا، این کابینه چه نگاهی به روابط با اسکاتلند، ولز، ایرلند شمالی و مسائل داخلی بریتانیا دارد؟
بدون رکن اساسی فعالیت‌های کابینه جدید در موضوعات داخلی بر توقف مهاجرت در محدوده بازار مشترک متمرکز خواهد بود. چنانچه اعلام شده، در مرحله بعد دولت جدید بر تقویت و تحکیم سیاست‌های مالی، ایجاد نظم کلی و مبارزه با فساد متمرکز خواهد بود. هرچند مردم انگلیس به خروج از اتحادیه اروپا رأی دادند، ولی شاید یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های آمادگی این کشور برای خروج از اتحادیه بحران مالی اروپا است که از سال 2008 بر اتحادیه اروپا سایه انداخته است. هرچند اتحادیه موفق شده به‌نوعی به این مشکلات پشت‌پا زده و از بحرانی‌تر شدن اوضاع جلوگیری نماید ولی مجموعه این اقدامات با افزایش رقم بدهی خارجی کشورهای عضو خصوصاً یونان، پرتغال و اسپانیا همراه گردیده است. بنابراین تمرکز جدی دولت نوین در لندن در حوزه مالی خواهد بود. درعین‌حال این دولت توجه خواهد داشت که شوک واردشده بر پول انگلیس پس از تعیین نتیجه انتخابات جبران شود و همچنان «لیر استرلینگ» را به‌عنوان یک ارز معتبر در عرصه‌های بین‌المللی ارائه نماید.

ـ آیا ممکن است روابط لندن با ایرلند شمالی، اسکاتلند و ولز دچار تغییر شود؟
ـ بعید به‌نظر می‌رسد که تغییرات جدی در روابط حوزه داخلی مجموعه بریتانیا ایجاد شود. درعین‌حال، انگلستان در مراحل مختلف خروج از اتحادیه به‌منظور جذب رضایت اسکاتلند دقت لازم را به خرج خواهد داد تا حتماً این مراحل با هماهنگی و همراهی این بخش‌ها باشد، به‌ویژه اسکاتلند که زمزمه‌هایی برای برگزاری مجدد رفراندوم جدایی از انگلیس از آن به گوش می‌رسد.

ـ با توجه به نوع روابط بریتانیا با اتحادیه اروپا در شرایط کنونی، دولت جدید چه اولویت‌ها و رویکردهای مهمی درمورد روابط با اتحادیه اروپا و مجموعه اروپایی مدنظر دارد؟
ـ شکی نیست در مرحله جدید روابط با اتحادیه اروپا، انگلیسی‌ها بر تعریف مبادلات آزاد تجاری با اتحادیه تمرکز خواهند کرد؛ زیرا در سایر حوزه‌ها مشکلی ندارند. در حوزه امنیت انگلیس، یکی از اعضای تعیین‌کننده ناتو است. در حوزه مسائل اجتماعی نیز بحث محدود کردن مهاجرت و نیروی کار از بخش شرقی قاره اروپا به سمت انگلیس می‌باشد که قطعاً با محدودیت‌های بیشتری اِعمال خواهد شد. همچنین امکانات و تسهیلات رفاهی و مؤلفه‌های امتیازات اقتصادی که به نیروی کار از حوزه اتحادیه اختصاص می‌یافت مورد بازبینی قرار خواهد گرفت و ارقام آن محدودتر خواهد شد. به‌طور کلی، مسلماً انگلیسی‌ها در بازتعریف روابط خود با اتحادیه اروپا نیم‌نگاهی هم به نزدیکی بیشتر به آمریکا در مجموعه معادلات یورو ـ آتلانتیکی خواهند داشت.

ـ رهبران جدید بریتانیا چه نگاهی به مسائل سیاست خارجی در ارتباط با خاورمیانه، آسیا، شرق دور و سایر مناطق جهان دارند؟
ـ به‌نظر می‌رسد در گام اول، انگلیسی‌ها بیش از اینکه به مسائل سیاسی و امنیتی توجه داشته باشند، حتماً در مرحله جدید بر بحث تجارت بین‌الملل، یافتن بازارهای جدید برای محصولات خود در خارج از اروپا به‌ویژه منطقه خاورمیانه، آسیا و آمریکا کار خواهند کرد؛ لذا این امر به‌عنوان یک اولویت جدی در دستور کار این دولت قرار دارد. شاید همین امر موجب گردیده یکی از شخصیت‌های مؤثر بریتانیا به‌عنوان وزیر تجارت بین‌الملل معرفی شود تا بتواند در این حوزه شرایط را برای ارتقاء مبادلات بین‌المللی انگلیس فراهم نماید. دراین‌میان، باید توجه داشت حوزه سیاست خارجی در انگلیس سیاست‌های کلان و بلندمدت این کشور با این نوع تغییرات دچار چالش جدی نخواهد شد و حتماً در سیاست‌های خاورمیانه‌ای و سیاست‌های مربوط به منطقه آسیا تغییرات فاحشی مشاهده نخواهد شد. مگر اینکه با توجه به برخی شخصیت‌هایی که در صدر وزارت خارجه یا وزارتخانه‌های دیگر قرار گرفته‌اند نوعی نزدیکی بیشتر بین لندن و تل‌آویو را شاهد باشیم.

ـ با توجه به گذشته روند عادی‌سازی روابط با ایران، آیا کابینه جدید دراین‌زمینه هم تلاش خواهد کرد یا روند موجود را متوقف خواهد نمود؟
ـ روند متوقف نخواهد شد. چنانچه اعلام شد موضوع روابط با ایران بخشی از سیاست‌های کلان انگلیس است، ولی چهره‌هایی که اکنون شاخص‌تر هستند و خود خانم مری و وزیر خارجه نگاه چندان مثبت و خوش‌بینانه‌ای نسبت به ایران نداشته و احتمالاً در تاکتیک‌هایی که برای ادامه کار با ایران به‌کار خواهند گرفت تغییراتی ایجاد خواهد شد؛ لذا در حوزه سیاسی تاحدودی رویکرد سختگیرانه‌تری خواهند داشت. درعین‌حال، نگاه جدی‌تری نیز به بازار ایران خواهند داشت و اینگونه استنباط می‌کنند که برجام فرصت خوبی را ایجاد کرده تا انگلیسی‌ها بتوانند از بازار خوب ایران برای محصولات خود بهره لازم را ببرند.