چاپ
بررسی ابعاد و پیامدهای پیروزی محافظه‌کاران بریتانیایی در مجلس عوام
 
حسین کبریایی‌زاده
 
سه‌شنبه 22 اردیبهشت 1393
 
 
 
حزب محافظه‌کار بریتانیا در انتخابات مجلس عوام با پیروزی قاطع و به‌دست آوردن اکثریت مطلق امکان آن را یافت تا به‌تنهایی تشکیل دولت دهد و دیوید کامرون نیز بدون آزار سایر رقبا به مدت پنج سال دیگر ساکن شماره 10 دانینگ استریت شود.
با این پیروزی برخلاف پیش‌بینی‌ها و نظرسنجی‌های قبل انتخابات حزب محافظه‌کار تعیین‌کننده بلامنازع شئونات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و... بریتانیا خواهد بود. این حزب با کسب 331 رأی از مجموع 650 کرسی احزاب کارگر را با 232، ملی اسکاتلند با 56 کرسی، لیبرال ـ دموکرات با هشت کرسی، وحدت‌گرای دموکراتیک (ایرلند شمالی) با هشت کرسی و استقلال بریتانیا با یک کرسی پشت‌سر گذاشت.
این پیروزی درحالی برای دیوید کامرون رقم خورد که دولت ائتلافی محافظه‌کاران از سال 2010 قدرت را در دست داشتند به‌طور نسبی کارنامه موفقی در کنار ضعف‌های حزب کارگری داشتند. کسری بودجه دولت طی پنج سال شصت میلیارد پوند کاهش یافت. تعداد بیکاران از 68‌/‌2 میلیون نفر به 86‌/‌1 میلیون نفر تقلیل یافت. افزایش دستمزدها به 6‌/‌1 درصد رسید تا برای اولین‌بار بعد از شش سال از آهنگ دستمزدها از نرخ تورم پیشی گیرد. در حوزه درمان و سلامت نیز طی سال‌های گذشته خدمات درمانی بریتانیا در مقایسه با نظام‌های درمانی سایر کشورهای مشترک‌المنافع به‌لحاظ کمی و کیفی فاصله خود را حفظ کرده است.(1)
این دستاوردهای مثبت اگرچه تأثیر بسیاری در پیروزی محافظه‌کاران داشته، اما موضوعات لاینحلی نیز طی پنج سال گذشته ایجاد شده و یا درحال شکل‌گیری است و گریبان محافظه‌کاران را خواهد گرفت.
نخست‌وزیر بریتانیا در حوزه داخلی با توجه به پیگیری ریاضت اقتصادی و الزام به کاهش هزینه‌های دولت مجبور خواهد شد روند کاهش بودجه خدمات عمومی را دنبال کند؛ زیرا طی سال‌های اخیر رقم خدمات عمومی به یک‌چهارم کل بودجه‌های عمومی رسیده است.
در این بین، در حوزه آموزش افزایش بیش از پیش هزینه‌های تحصیلی دانشجویان گریزناپذیر است؛ امری که موجب اقبال کم جوانان به تحصیلات عالی و سبب معضل بازپرداخت بدهی‌های دانشجویی در میان طبقات متوسط و پایین جامعه بریتانیا می‌شود.
در حوزه دفاعی به‌رغم کاهش بودجه دفاعی، محافظه‌کاران به‌طور سنتی همچنان بر بازدارندگی هسته‌ای پافشاری می‌کنند تا احتمال تجدید سیستم موشکی ترایدنت که در پایان عمر مفید خود قرار دارد و بسیار هزینه‌بر است وجود داشته باشد.
ازجمله موضوعات دیگری که محافظه‌کاران طی سال‌های قبل با آن روبه‌رو بودند استقلال اسکاتلند بود که در شرایط جدید با توجه به کسب 56 کرسی توسط حزب ملی اسکاتلند و چرخش آرا در این حوزه و شکست حزب کارگر به‌عنوان قدرت سنتی این حوزه انتخابی پیام خاصی را برای کامرون مخابره کرده است.
بسیاری بر این اعتقادند اگرچه پیشتر در جریان همه‌پرسی 2014 باد به پرچم ملی‌گرایان اسکاتلند نوزید، اما با توجه به پیروزی حزب ملی اسکاتلند در اکثر حوزه‌ها در انتخابات اخیر این حزب دست بالایی در برگزاری مجدد و تأثیرگذاری بر اسکاتلندی‌ها برای رأی مثبت به استقلال خواهد داشت.
اما آنچه انتخابات اخیر بریتانیا را واجد اهمیت کرده پیروزی و یا شکست احزاب مخالف عضویت در اتحادیه اروپا و نظر آنها درخصوص نقش آتی بریتانیا در این اتحادیه است. دیوید کامرون پیش از پیروزی در انتخابات قول داده بود اگر محافظه‌کاران در قدرت بمانند تا سال 2017 همه‌پرسی عضویت بریتانیا در اتحادیه اروپا را برگزار کند. اینکه نخست‌وزیر بریتانیا با وجود حمایت طبقه تجار و بازرگانان که ازجمله پایگاه‌های اجتماعی محافظه‌کاران در بریتانیا هستند و از قرار طرفدار عضویت در اتحادیه اروپا می‌باشند چنین تعهدی برای خود ایجاد کرده شاید بدین‌دلیل باشد که کامرون احساس می‌کند می‌تواند شرایط عضویت را برای بریتانیا تسهیل کند و با شرایط جدید همه‌پرسی برگزار شود.
محورهای اختلاف لندن و بروکسل در واحد پول مشترک، شنگن، حقوق اجتماعی و اشتغال، منشور حقوق اساسی و مسائل انتظامی و قضایی هرچند لاینحل به‌نظر می‌رسند ولی با توجه به نیاز اتحادیه اروپا به حمایت مالی و نظامی بریتانیا و نقشی که لندن می‌تواند در موازنه قوا میان حامیان دخالت دولت در اقتصاد، حامیان حمایت از اقتصادهای ملی در برابر تجارت جهانی و حامیان اقتصاد آزاد داشته باشد احتمال چانه‌زنی کامرون با بروکسل را افزایش خواهد داد؛ زیرا غیبت بریتانیا در اتحادیه اروپا سبب ضعف مفرط بروکسل در صحنه داخلی و اثرگذاری‌های بین‌المللی خواهد شد.
در این میان، روابط فراآتلانتیکی دولت محافظه‌کار نیز اهمیت می‌یابد. روابط ویژه لندن و واشنگتن به مانند سابق گرم باقی خواهد ماند اما با وجود پیگیری سیاست ریاضت اقتصادی در داخل و کاهش بودجه نظامی کامرون نمی‌تواند در عملیات نظامی در سراسر جهان دوشادوش متحد سنتی خود قدم بردارد.

پی‌نوشت: