چاپ
اهمیت فرهنگی کلیسای وانک به‌عنوان نماد همزیستی ادیان
 

فاطمه صفوی
 
یکشنبه 4 آبان 1393
 
 

در روزهای پایانی ماه مهر شورای خلیفه‌گری ارامنه اصفهان که از مدت‌ها پیش مشغول برنامه‌ریزی گسترده‌ای برای برگزاری جشن سیصدوپنجاهمین سال ساخت کلیسای «هوسپ آرماتاتسی» یا همان وانک  بود همایشی با عنوان «کلیسای وانک، نماد تعامل و همزیستی ادیان آسمانی» را برگزار نمود که سخنرانان و میهمانان ویژه‌ای نیز داشت. در این همایش که با هدف معرفی فعالیت‌ها و بازتاب‌های اهمیت فرهنگی و اجتماعی و جنبه‌های مثبت این مجموعه در راستای تعامل بین پیروان ادیان توحیدی مسیحیت و اسلام در ابعاد داخلی و خارجی، برگزار شد موضوعات مختلفی نظیر دیوارنگارهای کلیسای وانک، معماری کلیسای وانک، هنر نگارش کتب خطی در جلفای نو، نقش ارامنة جلفای نو اصفهان در شکل‌گیری تمدن این شهر، نقش کلیسای وانک به‌عنوان یک مرکز معنوی، وضعیت اجتماعی و سیستم اداری ارامنه جلفای نو در قرن هفدهم، جلفای نو و تجارت بین‌الملل در قرن هفدهم، فرصت‌ها و امکانات بالقوه ارامنه اصفهان در بهبود روابط ایران و ارمنستان، نقش اصفهان به‌عنوان خواهرخوانده شهر ایروان در روابط ایران و ارمنستان و وضعیت کنونی ابنیه تاریخی مانند مجسمه‌ها و صلیب‌ سنگ‌های جلفای قدیم و جلفای نو به‌صورت مقاله و پوستر ارائه گردید و کارشناسان و پژوهشگران زیادی از کشورهای آمریکا، ارمنستان، ایتالیا و لبنان در آن حضور داشتند.
اسقف بابکن چاریان، پیشوای مذهبی ارامنه اصفهان و جنوب ایران به‌عنوان میزبان و جمعی از روحانیون و ارامنه شهرهای اصفهان، شاهین‌شهر، تهران و تبریز هم ازجمله حضار این مراسم بودند. یکی از مدعوین بسیار مهم این مراسم، عالیجناب آرام اول، پیشوای مذهبی ارامنة حوزة سلیسی بود. این مراسم با همیاری استانداری، شهرداری، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اصفهان و دیگر ارگان‌های ذی‌ربط استانی برگزار شد.
جاثلیق آرام اول پس از ورود به ایران در کلیسای سرکیس مقدس  حضور یافته و در جمع ارامنه تهران ضمن ابراز آرزوی سلامتی و توفیق برای ملت ایران، افزود: از تمامی مسئولان نظام جمهوری اسلامی تشکر و قدردانی خاص خود را ابراز می‌دارم. این شخصیت دینی در اظهارات خویش درخصوص بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران چنین بیان داشت: اقدامات امام خمینی(ره) بسیار بزرگ و قابل ستایش بوده و اگر امروز دنیا به اهمیت زندگی مسالمت‌آمیز تمام ادیان در کنار هم پی برده ایران از چهارصد سال پیش به این مهم مشغول بوده است. پیشوای مذهبی ارامنه حوزه سلیسی لبنان همچنین افزود انقلابی که به رهبری امام خمینی(ره) در ایران انجام شد به دنیا ثابت کرد که هیچ حکومتی بدون تکیه بر ارزش‌های دینی پایدار نمی‌ماند؛ زیرا انقلاب اسلامی یک انقلاب روحی، دینی و اجتماعی بوده و بدین‌لحاظ نقش ادیان توحیدی در جامعه را پررنگ نموده است و به‌همین‌سبب وفاداری ارامنه ایران به نظام جمهوری اسلامی افتخاری بزرگ است.
جاثلیق آرام اول با تأکید بر آموزه‌های دینی مبنی‌بر اینکه ایمان در زندگی خانوادگی و اجتماعی باید به‌عنوان قوه محرک تلقی شود، در بیان سبک زندگی اجتماعی افزود: ایمان در زندگی انسان‌ها یک محور حیات‌بخش است. وی بر این ایده است که علی‌رغم وجود دشواری‌ها در زندگی، به‌واسطه ایمان می‌توان استوار بود و به پیشرفت‌های بزرگی نایل آمد.
باب‌کن چاریان، اسقف ارامنه اصفهان و جنوب ایران هم با بیان اینکه یکی از بزرگ‌ترین افتخارات جامعه ایرانی این است که اقلیت‌های مذهبی در کنار مسلمانان به‌طور آزادانه و گسترده فعالیت می‌کنند در راستای بیانات جاثلیق آرام مبنی‌بر لزوم حفظ ارزش‌های ارامنه به این مهم اشاره داشت که این آیین تنها یک مراسم ساده نیست بلکه این مراسم سالگرد حفظ ارزش‌های ارامنه است. بدین‌لحاظ لازم است از همه مسئولان کشور و به‌ویژه رهبر معظم انقلاب برای همکاری بی‌نظیر با ارامنه در راستای حفظ آثار تاریخی و انجام مناسک مذهبی خود تشکر کنم و بیفزایم که مدل جمهوری اسلامی ایران برای همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان در کنار یکدیگر، بهترین الگوی جهان است و کشورهای دیگر باید از این الگو درس بگیرند.
جدای از حوزه‌های داخلی که مقامات مذهبی ارمنی بدان توجه نموده درخصوص مسائل مهم منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای هم تأملاتی داشته که ازجمله درباره روابط و تعاملات دوجانبه ایران و ارمنستان و مسئله  فعالیت گروه‌های تروریستی به‌خصوص داعش به‌عنوان یکی از موضوعات مطرح در جهان نظراتشان را ابراز داشته‌اند.
آرام اول، با اشاره به حضور قوی ارامنه در ساختار سیاسی آمریکا به  تحولات بسیار مهمی که در عرصه بین‌المللی رخ داده ارجاع نموده و معتقد است نظر به نقش و جایگاه بسیار مهم ایران در منطقه و جهان، فعالیت‌های دیپلماتیکی که ازسوی جمهوری اسلامی ایران صورت می‌پذیرد می‌تواند در حل مشکلات منطقه ازجمله حل مشکلات سوریه و لبنان مؤثر باشد.
وی داعش را یک بلای بین‌المللی برشمرده و با تأکید بر نقش غیرقابل انکار ایران در مقابله با این گروه می‌افزاید امروز در خاورمیانه با شیطان بزرگی به نام داعش روبه‌رو هستیم و افتخار می‌کنیم که حزب‌الله لبنان مبارزه‌ای جدی و واقعی با این گروه تروریستی دارد.
درهمین‌رابطه اسقف ارامنه اصفهان و جنوب ایران هم معتقد است افکار داعش به‌طور مطلق تروریستی بوده و هیچ ربطی به ادیان توحیدی نداشته و اعمال این گروه تروریستی (داعش) نه‌تنها هیچ ربطی به اسلام ندارد بلکه با هیچ‌یک از ادیان الهی هم سازگار نیست. به گفته وی، فعالیت‌های این گروه به دشمنی با دین، انسانیت و کشتار مردم بی‌گناه و بی‌دفاع خلاصه می‌شود. این رهبر مذهبی از مجامع بین‌المللی خواست که اجازه تکرار فجایع انسانی در کشورهایی که با گروهک‌های تروریستی درگیر هستند را ندهند.
در خاتمه می‌توان افزود، همان‌طور که جاثلیق آرام اول در سخنانش  تصریح نمود این‌گونه گردهمایی‌ها به همگان یادآوری می‌کند برای ایجاد صلح، عدالت و همزیستی گفتگو میان ادیان الهی ضروری است و می‌تواند مبین این نکته هم باشد که ابتکارعمل انجام‌شده در برگزاری سیصدوپنجاهمین سالگرد تأسیس کلیسای وانک در اصفهان فرصتی است که مسائل روز جامعه، ادیان و تشکیلات مذهبی بررسی شده و به شناخت ظرفیت‌های موجود و دستیابی به رهیافت‌های مهم و مؤثری منتج شود و به‌عنوان مقدمه‌ای برای کارهای بزرگ‌تر محسوب شود. حضور ارامنه در تمام جهان را شاید بتوان حضور سفیران فرهنگی ایران تلقی نمود، به‌ویژه با نقشی که می‌تواند تأثیرگذاری بسیار مطلوبی در افزایش مناسبات و ارتباطات بین دو کشور ایران و ارمنستان هم ایفا کند.