گزیده تحولات جهان ۳۸
شهریورماه ۸۴، آبستن تحولات چندی بود که مهمترین آن سخنرانی ریاست محترم جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل، نهاییسازی تصمیمات مرتبط با راهاندازی تأسیسات UCF اصفهان، تبانی دولتهای غربی برای ارائه قطعنامههای هشداردهنده به جمهوری اسلامی (این قطعنامه در اوایل مهرماه به تصویب شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی رسید) و در مجموع، تنگتر شدن فضای تنفسی برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بود. هر چند ایران تلاش کرد با گشودن جبههای جدید در مناسبات خود با کشورهای شرق، این بنبست را بشکند، اما آرای نه چندان دلگرمکننده چین، هند و پاکستان به قطعنامه ایران، لزوم تزریق بیشتر روحیه رئال در مناسبات دیپلماتیک جمهوری اسلامی را بیش از پیش نمایان ساخت.
گزیده تحولات جهان ۳۷
شهریورماه سال ۱۳۸۴ آبستن تحولات بسیاری در عرصه روابط بینالملل برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بود. رویارویی ایران و اروپا در مسئله هستهای که با سخنان مقام ریاستجمهوری در سازمان ملل و تأکید مجدد بر حق قانونی ایران وارد مرحله تازهای شده بود، در اوایل مهرماه با صدور قطعنامهای علیه برنامههای هستهای ایران به اوج خود رسید. هر چند در این شماره از کتاب گزیده تحولات به موضوع هستهای ایران پرداخته نشده، اما مؤسسه تهران به زودی کتابی را با عنوان «پرونده هستهای ایران (۲): روندها و نظرها» روانه بازار خواهد کرد که در آن به شکلی توصیفی ـ تحلیلی به این مسئله پرداخته شده است
گزیده تحولات جهان ۳۶
بحث انتخابات ریاستجمهوری ایران، حضور مردم و نتیجه نهایی آن، تقریباً تمام فضای رسانهای مرتبط با کشورمان را در تیر ماه پوشش داده بود. رسانههای خارجی اغلب تلاش نمودند با طرح ادعاهای مرتبط با ارتباط رئیسجمهور منتخب با اشغال لانه جاسوسی یا ترور قاسملو در اروپا، حضور میلیونی مردم را در این انتخابات کمرنگ جلوه دهند. به هر حال، تداخل مذاکرات هستهای با این مسئله، موضوعی است که در این شماره از کتاب گزیده تحولات تلاش شده به آن پرداخته شود.
گزیده تحولات جهان ۳۵
در خرداد ماه سال جاری تحولات مرتبط با بخش شامات خاورمیانه، توجه بسیاری از ناظران و پژوهشگران مسائل بینالمللی را به خود جلب کرد. حساسیت انتخابات لبنان و اعمال فشار بسیار بر سوریه، این منطقه را تا حدی بسیار آسیبپذیر ساخته است. دامنه تفاسیر مرتبط با انقلابات رنگارنگ یا مخملین که از اواخر سال گذشته، جمهوریهای شوروی سابق را درنوردیده بود نیز با تفاسیر مرتبط با انقلاب قرقیزستان و پس از آن، سرکوب ناآرامیها در ازبکستان ادامه یافت. همین امر سبب شد تا موضوع خروج ازبکستان از پیمان گووام نیز بحث و حدیثهای بسیاری را نزد مجامع علمی برانگیزد.
گزیده تحولات جهان 34
تحولات ایجادشده در گستره روابط خارجی همسایه شمالی کشورمان یعنی ترکیه، با تحولات فروردین و اردیبهشت ماه سال جاری و انتخاب شدن یک طرفدار اتحاد دوبخش به مقام ریاستجمهوری قبرس شمالی، شتاب بیشتری به خود گرفت. گواینکه دیپلماسی خاص این کشور، با سفر سزر به سوریه و اردوغان به اسرائیل؛ وجوه مختلف خود را نیز نمایان ساخت.
گزیده تحولات جهان ۳۳
شماره فروردین کتاب گزیده تحولات با بررسی رویدادهایی همچون انقلاب آسیای مرکزی، تحولات صحنه سیاسی لبنان و تبعات آن برای روسیه، مسائل اساسی کنونی در تحولات عراق، سفر وزیر خارجه آمریکا به اروپا، انتصاب پل ولفوویتز به ریاست بانک جهانی و چندین مورد دیگر از رویدادهای مهم ماههای قبل، تلاش کرده تا پوششی در حد امکان مناسب به تحولات جهان بدهد. بحث تحولات لبنان و سوریه و همچنین مسائل مرتبط با مذاکرات هستهای جمهوری اسلامی ایران ازجمله رویدادهایی بودند که در ماههای اسفند و فروردین بخش مهمی از توان کارشناسی دستگاه سیاست خارجی کشورمان را به خود مشغول داشته بودند.
گزیده تحولات جهان ۳۲
چهلویکمین کنفرانس سالانه امنیت بینالمللى که داووس امنیتی جهان نام گرفته است، با تأکید در برقرارى صلح در خاورمیانه در مونیخ آغاز بهکار کرد. شبکه تلویزیونى یورونیوز با پوشش خبری این رویداد گزارش داده است: «وزراى دفاع، جمعى از سیاستمداران، افراد منتخب تجارى و کارشناسان استراتژیک بهمنظور بررسى و گفتوگو درباره ایجاد وحدت عمل در مسائل امنیتى در این کنفرانس امنیتى که در مونیخ آلمان تشکیل شد، گردهم آمدند».
گزیده تحولات جهان ۳۱
دیماه سال ۱۳۸۳ برای منطقه خاورمیانه اهمیت بسزایی داشت. آمادگی ملت عراق برای انتخابات سراسری این کشور، فوت یاسر عرفات، رهبر فلسطینیها و به تبع آن روی کار آمدن کادری با دیدگاههایی بعضاً متفاوت با وی در خصوص نحوه تعامل با اسرائیلیها، انتخابات ریاستجمهوری افغانستان، تحرکات نظامی آمریکا در مرزهای جمهوری اسلامی و نهایتاً تداوم مسئله بغرنج هستهای ایران ازجمله تحولات این ماه بودند. بحث تغییر نام خلیجفارس و هجوم تبلیغاتی برخی کشورهای همسایه علیه ایران نیز از رویدادهای دیماه بهشمار میآید. از سوی دیگر، به نتیجه رسیدن انتخابات اوکراین و پیروزی نهایی نامزد طرفدار اصلاحات از نوع غربی در این کشور را هم میتوان هدیه مناسبی برای غرب در نخستین ماه سال ۲۰۰۵ میلادی بهحساب آورد.
گزیده تحولات جهان ۳۰
در ماههای آبان و آذر سال جاری، پرونده هستهای ایران به نتیجهای رسید که گروهی آن را یک برد سیاسی در صحنه بینالملل و دستهای دیگر، از آن بهعنوان یک عقبنشینی از مواضع برحق جمهوری اسلامی یاد کردند.گروه نخست؛ عدم ارجاع پرونده هستهای ایران به شورای امنیت را نشانه پیروزی دیپلماتیک ایران دانسته، امتیازات دادهشده به اروپا را در مقابل این بهره ناچیز شمرده، آمریکا را بازنده اصلی صحنه این کشمکش میشمارند. اما گروه دوم معتقد هستند اروپا و آمریکا دو روی یک سکهاند و پذیرش تعلیق غنیسازی آنهم به شکلی نامحدود نشان از زیادهخواهی مستمر آنان از جمهوری اسلامی ایران خواهد داشت. روندی که با پذیرش تعلیق، اولین قدم آن به سمت عقب به جمهوری اسلامی ایران تحمیل شده و این امر نهایتاً ما را به عقبنشینیهایی بیشتر سوق خواهد داد.
گزیده تحولات جهان ۲۹
تحولات صحنه سیاست خارجی ایران در مهرماه ۱۳۸۳ نیز، همانند ماه گذشته خود، حول محور مسائل هستهای میچرخید و مذاکرات سخت و پیچیده نمایندگان ایران و تروئیکای منتخب اروپاییان در این زمینه تا اواخر این ماه ادامه داشت. به هر حال، آنچه اهمیت دارد نحوه بهرهگیری از عنصر زمان و اهرمهای فشار است که بهنظر میرسد ایران با تمرکز بر دو برگ برنده خود در شورای امنیت (یعنی چین و تا حد کمتری روسیه) تلاش نموده، میزان بهرهمندی از این عناصر را به حداکثر برساند.